کتاب صوتی سفر شهرزاد

کتاب صوتی سفر شهرزاد: فرهنگ‌های گوناگون، حرمسراهای گوناگون نوشته‌ی فاطمه مرنیسی، جامعه‌شناس و متفکر فمینیست مراکشی، سفری جسورانه میان اسطوره، تاریخ و فرهنگ است. مرنیسی در این اثر، یکی از ماندگارترین چهره‌های زنانه‌ی ادبیات جهان، یعنی شهرزاد قصه‌گو را دستمایه‌ی پژوهشی عمیق قرار می‌دهد و از خلال آن، به بررسی جایگاه زنان و سازوکارهای قدرت در جوامع شرقی و غربی می‌پردازد. این کتاب، نگاهی تازه به مفهوم «حرمسرا» ارائه می‌دهد؛ نگاهی که کلیشه‌های رایج را به چالش می‌کشد و روایت‌های بدیل و کمتر شنیده‌شده‌ای را پیش روی مخاطب می‌گذارد.

درباره‌ی کتاب صوتی «سفر شهرزاد»

داستان شهرزاد، برای بسیاری از ما یادآور افسانه‌ای شرقی است؛ روایت زنی که با قصه‌گویی جان خود را نجات می‌دهد و پادشاهی خون‌ریز را دگرگون می‌سازد. اما فاطمه مرنیسی در کتاب صوتی سفر شهرزاد، این روایت را صرفاً یک داستان خیال‌انگیز نمی‌بیند. او شهرزاد را به عنوان نمادی از قدرت کلام، خرد زنانه و توان تأثیرگذاری زنان در ساختارهای بسته و مردسالار تحلیل می‌کند.

مرنیسی با عبور از مرز افسانه، به سراغ بازتاب‌های مختلف شهرزاد در ادبیات، هنر و فرهنگ می‌رود و نشان می‌دهد که چگونه این چهره‌ی زنانه، در شرق و غرب به شیوه‌هایی متفاوت بازتفسیر شده است. از نظر او، نگاه هر فرهنگ به شهرزاد، بازتابی از نگرش آن جامعه به زن، بدن، قدرت و آزادی است.

شهرزاد؛ قدرتی که در دل حرمسرا شکل گرفت

شهرزاد در دل حرمسرا، مکانی که عموماً به عنوان نماد انفعال و محدودیت زنان شناخته می‌شود، دست به کنشی انقلابی می‌زند. او نه با زور، بلکه با دانایی، روایت و تسلط بر زبان مسیر تاریخ را تغییر می‌دهد. مرنیسی این نکته را برجسته می‌کند که حرمسرا، برخلاف تصویر رایج، همیشه فضایی تهی از کنش و اندیشه نبوده، بلکه در بسیاری از موارد به محلی برای شکل‌گیری شبکه‌های قدرت زنانه تبدیل شده است.

نویسنده در این بخش، پرسش‌های مهمی را پیش می‌کشد:
آیا شهرزاد استثنایی افسانه‌ای است یا نمونه‌ای از واقعیتی تاریخی؟
آیا حرمسرا صرفاً زندانی برای زنان بوده یا می‌توان آن را فضایی پیچیده‌تر با روابط قدرت چندلایه دانست؟

حرمسرا از نگاه شرق و غرب؛ بازخوانی یک کلیشه

کتاب صوتی سفر شهرزاد با رویکردی تطبیقی، به بررسی تصویر حرمسرا در فرهنگ‌های مختلف می‌پردازد. مرنیسی نشان می‌دهد که در نگاه غربی، حرمسرا اغلب به فضایی اغراق‌آمیز، شهوانی و سراسر توطئه تقلیل یافته است؛ در حالی که این تصویر، بیش از آنکه ریشه در واقعیت داشته باشد، محصول خیال‌پردازی‌های شرق‌شناسانه است.

او با رجوع به تاریخ، خاطرات، ادبیات و تجربه‌ی زیسته‌ی خود، روایت‌های ساده‌انگارانه از سلطه‌ی مطلق مردان و فرمانبری کامل زنان را زیر سؤال می‌برد و از حرمسرا به عنوان فضایی برای شکل‌گیری هوش، همبستگی و استراتژی‌های زنانه سخن می‌گوید. در این مسیر، نمونه‌هایی از فرهنگ غرب نیز بررسی می‌شود تا نشان داده شود که کنترل بدن و نقش‌های زنان، محدود به جغرافیای خاصی نیست.

فاطمه مرنیسی؛ صدایی میان دو جهان

فاطمه مرنیسی، زاده‌ی مراکش و تحصیل‌کرده‌ی غرب، در این کتاب از جایگاهی منحصربه‌فرد سخن می‌گوید. او تجربه‌ی زیستن در فضای سنتی اندرونی و هم‌زمان آشنایی عمیق با اندیشه‌ی مدرن غربی را به هم پیوند می‌زند و تحلیلی چندلایه از مفهوم زن، قدرت، عقل و احساس ارائه می‌دهد. روایت‌های شخصی نویسنده، به متن پژوهش جان می‌بخشند و آن را از یک جستار صرفاً دانشگاهی فراتر می‌برند.

کتاب صوتی سفر شهرزاد با همکاری نشر صوتی موج کتاب و انتشارات کراسه تهیه شده و با ترجمه‌ی شیرین کریمی و روایت ناهید حجت‌پناه در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفته است.

کتاب صوتی «سفر شهرزاد» برای شما مناسب است اگر:

• به مطالعات زنان و پژوهش‌های فمینیستی، به‌ویژه با رویکرد تطبیقی شرق و غرب علاقه‌مندید.
• دوست دارید پیوندی عمیق میان ادبیات، تاریخ و جامعه‌شناسی را در قالب یک جستار شنیدنی تجربه کنید.
• داستان هزار و یک شب را می‌شناسید و می‌خواهید شهرزاد را این‌بار از زاویه‌ای تحلیلی و فرهنگی بازخوانی کنید.

در بخشی از کتاب صوتی سفر شهرزاد: فرهنگ‌های گوناگون حرمسراهای گوناگون می‌شنویم

شاید باورتان نشود، وقتی در یک کتاب‌فروشی آلمانی می‌گردم چقدر هیجان‌زده‌ام. آن‌جا با خیال راحت می‌توانی کتاب‌ها را ورق بزنی و حتی می‌توانی روی چهارپایه‌هایی که خردمندانه برای نشستن و کتاب خواندن در گوشه و کنار گذاشته‌اند بنشینی و در آرامش مطالعه کنی. در کتاب فروشی‌های رباط اگر جرئت کنید به کتاب‌هایی که می‌بینید دست بزنید ممکن است کتاب‌فروش پرتتان کند بیرون. پیش از حظ بردن از تورق کتاب باید آن را بخرید.

در کشوری که چانه‌زنی و دست زدن به کالاها بخشی جدایی‌ناپذیر از سرگرمی خرید کردن است، احتمالاً فقط کتاب از این رسم سنتی معاف شده است. در کتاب‌فروشی‌های رباط نمی‌توانید به کتاب‌ها دست بزنید و نمی‌توانید سر قیمت چانه بزنید و به همین دلیل است که من در کتاب‌فروشی‌های غربی بیش از حد لذت می‌برم و به همین دلیل هم آرزو دارم اولین کافه کتاب رباط را راه بیندازم.